U23 VIỆT NAM, ĐIỀU GÌ LÀM NÊN LỊCH SỬ?

Sống lại không khí năm 2018, cột mốc ghi dấu sự chuyển mình của nền bóng đá nước nhà, đội tuyển U23 Việt Nam đã làm nên lịch sử khi lọt vào chung kết ASIAD 2018. Trước chiến thắng ở vòng tứ kết và bán kết, người dân trên khắp mọi miền Tổ Quốc đã đổ xuống đường, nhuộm đỏ các khu phố bằng cờ hoa, tiếng reo hò ngập tràn. Dù không thể đoạt được chiếc cúp Vàng ở vòng chung kết với U23 Uzbekistan nhưng mùa giải năm ấy tạo ra tiếng vang trên trường đấu quốc tế. Những cầu thủ trẻ của đội tuyển U23 cũng được người hâm mộ yêu quý đặt cho cái tên “người hùng của bóng đá Việt Nam”. Thế nhưng, đằng sau ánh hào quang ấy, họ đã nỗ lực tập luyện, trau dồi chuyên môn để có khả năng vượt qua các đối thủ mạnh trong khu vực. Chỉ số AQ của các cầu thủ đã giúp đội tuyển giành tấm vé vào chung kết và chứng minh chiến tích của U23 Việt Nam không phải do “ăn may”.
Bạn đang tự hỏi AQ là gì? và thắc mắc về cách test chỉ số AQ, đo chỉ số AQ và cách tăng AQ như thế nào. Hãy đọc ngay bài viết này để hiểu sâu hơn về mấu chốt làm nên lịch sử của đội tuyển U23 Việt Nam nhé!
Tìm hiểu cách tăng AQ tại đây
AQ LÀ GÌ?
AQ, viết tắt của Adversity Quotient, còn có tên gọi khác là “chỉ số vượt khó” biểu thị cho khả năng con người vượt qua các tình huống khó khăn, nghịch cảnh bất hạnh trong cuộc sống. Nếu giải nghĩa AQ giống như nghị lực cũng không hoàn toàn sai bởi AQ là một chỉ số về 4 mức độ cao thấp của bản lĩnh sống:
- Đối diện khó khăn
- Xoay chuyển cục diện
- Vượt lên nghịch cảnh
- Tìm được lối ra
Các chỉ số khác như IQ, EQ đã được các nhà khoa học trên thế giới tiến hành hàng trăm, hàng nghìn báo cáo nghiên cứu nhưng chỉ số AQ thường bị phớt lờ và coi như không quan trọng. Đa số mọi người luôn muốn phát triển trí não và cảm xúc, chỉ có phần nhỏ những người sở hữu khả năng vượt qua nghịch cảnh mới hiểu tầm ảnh hưởng của AQ đến hiệu suất công việc, khả năng giải quyết vấn đề, chất lượng cuộc sống,...
Đứng trước khó khăn bất ngờ, có những người bình tĩnh, dám đương đầu để xử lý chúng một cách êm đẹp còn người khác khi đối mặt với nghịch cảnh lại trở nên yếu đuối, dễ gục ngã. AQ có khả năng đo lường xem ai là người chiến thắng hưởng trái ngọt sau cơn giông bão. Chỉ số này sẽ tiếp thêm sức mạnh mỗi lúc nản lòng, mang đến những phương pháp hữu ích để giải quyết vấn đề.
Cùng nhìn lại vòng chung kết U23 Châu Á 2018 để thấy AQ của các cầu thủ U23 Việt Nam đã phát huy tác dụng tuyệt vời của nó như thế nào. Thường Châu phủ đầy tuyết trắng, họ phải thi đấu trong thời tiết giá lạnh, khắc nghiệt, hiếm khi được tập luyện; lại đối mặt với đội tuyển mạnh trong khu vực. Những cầu thủ ấy đã dùng hết sức mình, nỗ lực và kiên trì, bám sát đối thủ và nắm bắt mọi cơ hội để ghi bàn. Bất chấp mọi khó khăn của thời tiết, con người; U23 Việt Nam khiến lưới của đối thủ phải rung lên bằng quả đá phạt được mệnh danh “cầu vồng trong tuyết” của cầu thủ Quang Hải. Tuy không trở thành nhà vô địch nhưng những chiến binh trên sân cỏ đã chiến thắng trong lòng người hâm mộ bóng đá bởi họ đã chiến đấu vì màu cờ sắc áo và thể hiện bản tính vốn có của dân tộc Việt không bao giờ gục ngã.
3 nhóm người khi đối mặt với nghịch cảnh
Giải quyết khó khăn không giống như tìm ra đáp số cho một bài toán chỉ cần áp dụng đúng một công thức cần. Mỗi người có năng lực, khả năng đặc biệt không trùng lặp với bất cứ ai, do đó cách thức vượt qua cũng quyết định bạn thuộc nhóm người nào trong 3 nhóm người dưới đây:
Quitter là nhóm người dễ buông xuôi. Khó khăn vừa mới xuất hiện, họ đã lo lắng, sợ hãi, chỉ muốn tìm nơi để trú ngụ và tránh xa rắc rối. Những người thuộc nhóm Quitter dễ nản chí, bỏ cuộc giữa chừng và thường không đi đến cuối con đường để theo đuổi một mục tiêu lớn. Vì thế, họ có thể coi là những kẻ thất bại hoặc không bao giờ đạt được kết quả như mong muốn.
Nhóm Camper là nhóm người an toàn. Họ cần cù, chịu khó, chăm chỉ, kiên trì phát triển bản thân. Tuy nhiên đến một mức độ nào đó khiến Camper cảm thấy đủ và ổn định, những người này sẽ dễ dàng thỏa hiệp, hài lòng về nhu cầu hiện có của bản thân.
Nhóm Climber là nhóm người có bản lĩnh và hoài bão. Những người leo núi luôn cố gắng góp nhặt kiến thức, trau dồi bản thân để chinh phục đỉnh cao mà ít người chạm đến. Khác với nhóm người Camper, Climber không chấp nhận những thứ tầm thường, sống trong vùng an toàn và ổn định. Họ có tham vọng đạt tới thành công thực sự trong lĩnh vực hoạt động; do vậy, nhóm người này thường đón nhận khó khăn một cách chủ động.
LÀM CÁCH NÀO ĐỂ KIỂM TRA CHỈ SỐ AQ?
Nếu chúng ta tra cụm từ “test chỉ số AQ” hay “cách đo chỉ số AQ”, kết quả trả ra có thể đến hàng trăm bài trắc nghiệm để đánh giá chỉ số vượt khó của bản thân. Những bài kiểm tra đó tuy nhanh nhưng chưa đủ chưa chính xác để đo lường AQ. Khả năng vượt qua nghịch cảnh của con người không biểu hiện qua các con số cụ thể như IQ, cách duy nhất là lắng nghe, nhìn nhận chính bản thân qua mỗi lần gặp khó khăn. Bạn có thái độ thế nào? Xử lý nó ra sao? Bạn có cần sự giúp đỡ từ người khác không?
Tiến sĩ Paul Stoltz, chuyên gia về nghiên cứu chỉ số vượt khó, đưa ra gợi ý về 4 yếu tố dùng để đánh giá khả năng vượt qua nghịch cảnh hay đo lường AQ:
1. Khả năng kiểm soát
Một cá nhân phản ứng lại với nghịch cảnh có thể chế ngự được nó từ thời điểm phát sinh hay đợi vấn đề to hơn mới hành động. Đây là một trong những nhân tố mấu chốt đánh giá sự nhanh nhạy, quyết tâm, kiên cường đối mặt của con người. Hãy lấy đội tuyển U23 Việt Nam làm ví dụ, họ phải thi đấu trên nền sân trắng tuyết mà họ chưa từng được luyện tập hay thi đấu trước đây. Cộng thêm khó khăn từ một đội bóng mạnh cùng kinh nghiệm thi đấu trong thời tiết khắc nghiệt, việc dẫn bóng và ghi bàn có vẻ như không khả thi với đội tuyển U23 Việt Nam. Tuy nhiên các cầu thủ trẻ của chúng ta vẫn có khả năng kiểm soát tình hình tốt, bám sát đối phương và đảm bảo mọi thứ diễn ra theo đúng chiến thuật.
Đọc thêm bài học về sức mạnh đồng đội.
2. Tinh thần trách nhiệm
Những người có chỉ số AQ cao luôn sẵn sàng chịu trách nhiệm xử lý các tình huống khó khăn cho dù nguyên nhân của nó là gì. Họ không đôi co truy cứu trách nhiệm thuộc về ai mà luôn nhận thức được bản thân có trách nhiệm trong việc tháo gỡ rắc rối. Vì vậy, trong môi trường văn phòng, những nhà lãnh đạo tài ba luôn đặt nặng tính tự chủ và tinh thần trách nhiệm với công việc của nhân viên cấp dưới. Ngược lại, những người có chỉ số vượt khó thấp thường trở nên yếu đuối, trốn tránh, đùn đẩy cho người khác và không dám chịu trách nhiệm về hành động của mình. Họ luôn coi mình là nạn nhân cần được người khác hỗ trợ.
Tìm hiểu Khơi gợi và phát triển kỹ năng lãnh đạo
3. Giữ khoảng cách và cô lập các bất lợi
Biết giữ cho những điều tiêu cực không ảnh hưởng đến cuộc sống là vô cùng cần thiết. Những người AQ cao luôn cố gắng giữ khoảng cách an toàn trước khó khăn, họ không để chúng ảnh hưởng đến sức khỏe, công việc và cuộc sống. Nếu có cũng sẽ hạn chế tối thiểu mức tổn hại chỉ ảnh hưởng đến một khía cạnh nhỏ. Những người AQ thấp bị tác động nhiều đến tinh thần; thường suy nghĩ tiêu cực và đặt giải thiết “chẳng may”. Đứng trước nghịch cảnh, họ cảm thấy cả thế giới như sập xuống, luống cuống khiến vấn đề ngày càng trở nên phức tạp đến mức không thể giải quyết.
4. Sức chịu đựng, tinh thần lạc quan
Một tinh thần tốt giúp khai sáng các khía cạnh mới, góc nhìn đa dạng về vấn đề. Người hữu chỉ số AQ cao đối diện với khó khăn luôn giữ tinh thần tích cực, lạc quan; họ nuôi dưỡng hy vọng vào tương lai tươi đẹp. Sau cơn mưa trời lại sáng. Niềm tin vào khả năng, thành quả đạt được sau khi vượt qua thử thách thúc đẩy họ hành động, không nản lòng cho dù thất bại. Còn người sở hữu chỉ số AQ thấp cho rằng bản thân không làm được, quá sức và lựa chọn phó thác cho định mệnh. Họ khó có thể thoát khỏi vòng luẩn quẩn của những rắc rối, mãi sống trong căn phòng kín chất đống công việc.
Khi tìm cách tăng AQ, mục tiêu mà chúng ta hướng tới là trở thành một Climber. Trong tổ chức, AQ ảnh hưởng đến sự kiên trì, bền bỉ trước khó khăn và tạo ra sự thay đổi. Tuy không có điều gì có thể biến một Camper thành Climber ngay lập tức nhưng một số cách luyện tập đều đặn và khôn khéo khi áp dụng sẽ giúp bạn có thái độ sống tích cực hơn.
NÂNG CAO CHỈ SỐ AQ VỚI CHIẾN LƯỢC LEAD
Chẳng ai có thể sống tiếp khi thiếu đi nghị lực trước nghịch cảnh bởi cứ tiếp tục yếu đuối, hèn nhát, mới thấy sóng cả đã ngã tay chèo thì bạn sẽ không bao giờ có được thành công thực sự. Vậy làm cách nào để vượt qua "sóng cả"? Không ai nói cho bạn biết nên làm thế nào? Bạn nên bắt đầu từ đâu? Thực ra, mọi chuyện rất đơn giản, câu trả lời và giải pháp đều nằm ở chính bản thân mỗi người.
Bước đầu tiên để đương đầu với khó khăn là bạn cần có tinh thần tích cực, một AQ đủ lớn để xắn tay vào hành động cụ thể. AQ cũng có thể rèn luyện và nâng cao giống như các chỉ số EQ hay IQ. Đúng! Bạn không nghe nhầm đâu. Chỉ số vượt khó tưởng chừng như bẩm sinh lại có thể phát triển thông qua luyện tập. Ở phần dưới đây, Youth+ sẽ mách bạn cách tăng AQ cùng với một chiến lược vô cùng thú vị, chiến lược LEAD.
Paul Stoltz - tác giả của cuốn sách “AQ - Chỉ số vượt khó: Biến khó khăn thành cơ hội” đã xây dựng phương pháp LEAD dựa trên quan điểm con người sẽ đánh bại thử thách bằng cách thay đổi tư duy và thái độ tiêu cực.
1. L = listen = lắng nghe
Như đã nói ở phần trước, mọi thứ đều xuất phát từ bản thân bạn; để đưa ra một quyết định đúng đắn và khôn ngoan khi đối diện với khó khăn bạn cần lắng nghe chính mình. Lắng nghe cách phản ứng của chính mình trước nghịch cảnh. Bạn phản ứng nhanh, tích cực với vấn đề hay cần nhiều thời gian để suy nghĩ và đưa ra giải pháp. Lắng nghe cảm nhận của bản thân trước khó khăn, bạn nên xác định điểm giới hạn trong kiểm soát các rủi ro, học cách cảm nhận mối nguy hiểm đang gần kề. Bạn cũng cần test chỉ số AQ và xác định xem AQ của mình ở mức cao hay thấp từ đó đề ra các giải pháp phù hợp với khả năng xử lý của bản thân. Hãy nhớ rằng cách nhanh nhất để nâng cao khả năng phản ứng với khó khăn là trực tiếp đương đầu với khó khăn.
2. E = explore = khám phá
Ở bước thứ hai này, bạn cần tìm hiểu nguồn gốc của vấn đề và chủ động đi tìm các giải pháp để gỡ rối khó khăn. Thay vì bạn cứ ngồi đó, tranh luận và truy đến cùng trách nhiệm thuộc về ai. Lỗi này có phải do bạn gây nên hay không? Tính tự chủ sẽ giúp bạn có những hành động cụ thể, biết cách phối hợp cùng người khác để giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, đôi khi những người có chỉ số AQ cao cũng có thể đổ lỗi cho tình huống nhưng không vì vậy mà học ngừng hành động.
3. A = analyze = phân tích
Sau khi phát hiện ra cốt lõi của vấn đề, điều quan trọng để kiểm soát chúng là phân tích, cắt lớp thông qua những bằng chứng cụ thể. Hãy xem xét mối tương quan giữa vấn đề ấy cùng các yếu tố khác ví dụ như môi trường, con người; yếu tố nào đang cản trở bạn. Điều này sẽ giúp bạn có cái nhìn sâu hơn và tiên đoán được mức độ ảnh hưởng, mức độ kéo dài của khó khăn để từ đó xây dựng một kế hoạch chi tiết.
4. D = do something = làm điều gì đó
Dự định của bạn chỉ là lý thuyết trên giấy thậm chí viển vông trừ phi bạn thực hiện hành động cụ thể. “Just do something” - Hãy làm điều gì đó nhưng làm một cách cẩn trọng bởi quyết định sai lầm sẽ khiến vấn đề trở nên nghiêm trọng và ảnh hưởng tiêu cực hơn. Lời giải đáp cho điều bạn đang gặp phải được phản hồi thông qua những câu hỏi cái gì, ở đâu, khi nào và tại sao. Vì vậy, hãy suy nghĩ về những thông tin mình cần và hành động ra sao để giúp vượt qua được nghịch cảnh. Đừng dừng lại ở việc liệt kê các hành động mà hãy hiện thực hóa nó.
Chúng ta không thể tránh khỏi những khó khăn trong cuộc sống, bạn lựa chọn chạy trốn một lần hai lần nhưng bạn không thể chạy khỏi chúng cả đời này. Con người sở hữu bộ não tuyệt vời mà muôn loài không có được, sức mạnh từ nội tại thực sự vượt qua cả tưởng tượng. Điều đó chứng minh rằng mỗi thách thức mà chúng ta gặp không phải để chúng ta phải đắm chìm trong những ý nghĩ tiêu cực và tuyệt vọng. Dựa vào chiến lược LEAD của Stoltz, khả năng kiểm soát chính mình và chỉ số vượt khó của bản thân bạn sẽ cải thiện đáng kể đó! Miễn là bạn đủ kiên trì và bền bỉ để biến khả năng từ tiềm thức thành phản xạ.
AQ VÀ IQ, CÁI NÀO QUAN TRỌNG HƠN
Mọi người thường đặt lên bàn cân để so sánh EQ (chỉ số cảm xúc) và IQ (chỉ số thông minh). Đa số đều cho rằng chỉ số cảm xúc quan trọng hơn trong mọi lĩnh vực của cuộc sống. Giả dụ như trong kinh doanh, biết cách nắm bắt tâm lý khách hàng, bạn có thể đưa ra các chiến lược thông minh đánh vào nỗi đau, nỗi sợ để thu hút sự chú ý của họ tới sản phẩm và thương hiệu của mình. Một số khác lại cho rằng, IQ cao là yếu tố chúng ta đưa ra những chiến lược đúng đắn, hạn chế tối đa sai sót.
Tuy nhiên kể từ khi khái niệm AQ xuất hiện và trở nên phổ biến, người ta nhận ra chỉ số vượt khó cũng quan trọng không kém, thậm chí ở đây tôi cho rằng AQ có phần quan trọng hơn hai chỉ số kia. Điều này không có nghĩa là EQ và IQ không quan trọng đó là những yêu cầu cần thiết nhưng chưa đủ. Xét riêng AQ và IQ, thử tưởng tượng xem bạn sở hữu một trí tuệ đáng ngưỡng mộ nhưng đứng trước khó khăn bạn không có động lực thôi thúc hành động để giải quyết chúng. Trong trường hợp này, IQ cao chẳng phải không có tác dụng và bạn vẫn là kẻ thất bại hay sao?
LỜI KẾT
Những gì bạn thấy chưa chắc đã là tất cả, vì mắt chỉ nhìn thấy những gì bộ não muốn thấy. Thái độ quyết định độ cao của bạn và nếu bạn nhìn thế giới theo chiều hướng tích cực, thế giới cũng sẽ trở nên tích cực. AQ được coi như công thức giải đáp mọi khó khăn lâu dài và để nâng cao AQ, bạn cần cho chính bản thân khoảng thời gian để rèn luyện và thay đổi. Dần dần bạn sẽ nhận thấy những bước chuyển mình dù nhỏ ấy không chỉ giúp bạn tốt hơn mà còn có sức ảnh hưởng đến AQ của những người xung quanh. Sự tác động này là món quà vô giá giúp bạn kiên cường, dũng cảm và mạnh mẽ trước giông bão. Biết đâu bạn lại trở thành nơi tin của một ai đó!
Hy vọng rằng sau khi đọc xong bài viết, bạn có thể trả lời câu hỏi AQ là gì, biết cách đo chỉ số AQ, cách tăng AQ và có cái nhìn công bằng hơn giữa AQ và IQ.